Καλαντόνερον

  • PDF
  • 987 αναγνώσεις

Powered by PascM.NET

Την παραμονή της Πρωτοχρονιάς οι νοικοκυρές ετοίμαζαν το τραπέζι. Το τραπέζι έμενε όλο το βράδυ στρωμένο με όλα τα φρούτα και τους ξηρούς καρπούς για να έρθει ο Άγιος Βασίλης και να φάει. Κάποιος από την οικογένεια, συνήθως ένα κορίτσι, έπρεπε να πάει να "καλαντάζ το πεγάδ", δηλαδή να αφήσει διάφορα δώρα στη βρύση. Τα δώρα ήταν ξηροί καρποί, φρούτα, στάρι ψημένο και ψωμί. Μόλις έφτανε στο πηγάδι έλεγε: "Κάλαντα και καλός καιρός και τη χρόν".

Πίστευαν πως η ροή του νερού πάνω στην αλλαγή του χρόνου σταματούσε για λίγο. Αν σ' αυτή τη μυστηριακή ώρα βρισκόταν κάποιος και έβλεπε το φαινόμενο, τον θεωρούσαν τυχερό και ό,τι ζητούσε σαν επιθυμία θα το έβρισκε. «Επλερούτον σα μουράτα τ», γίνονταν οι επιθυμίες του πραγματικότητα. Το νερό αυτό που το θεωρούσαν αγιασμένο, το 'φερναν στο σπίτι, έπιναν όλοι από λίγο και με το υπόλοιπο ράντιζαν το σπίτι, την αυλή, τα ζώα και τα χωράφια.

Τα κορίτσια που πήγαιναν για το καλαντόνερο δε μιλούσαν στο δρόμο για να μη τα πάρουν οι μάγισσες τη φωνή. Την ώρα που πρόσφεραν το καλαντίασμα (δηλαδή τα δώρα) έλεγαν χαμηλόφωνα: "Κάλαντα και καλός καιρός Άμον τ' ανοίγω το πεγάδ', ν' ανοίεται η τύχη μ' κι άμον το τρέχ' το νερόν να τρέχ' και ευλοΐα".

Μετά έπαιρναν το καλαντόνερο και χωρίς να βλέπουν πίσω πήγαιναν στο σπίτι, γιατί διαφορετικά αρρωσταίνει ψυχικά (παθάν', βλάφκεται, αχπαράεται) . Όλα τα μέλη της οικογένειας έπιναν λίγο και το πρωί νίβονταν όλοι απ αυτό, για να πάει καλά η χρονιά. Έπειτα οι γυναίκες έριχναν σε όλα τα δωμάτια του σπιτιού χούφτες ξηρούς καρπούς και έλεγαν: "Κάλαντα και καλός καιρός και ευλογημένος, έμπα καλόν χρονία και έβγα κακόν χρονία και τη χρόν' με καλόν καρδίαν".

Tα ελεύθερα παλικάρια του χωριού καιροφυλακτούσαν κι όταν έφευγαν οι κοπέλες, πλησίαζαν στη βρύση κι έτρωγαν τα φρούτα. Αυτός που έτρωγε το μήλο της συγκεκριμένης κοπέλας, θα την ερωτευόταν και θα την παντρευόταν γιατί επενεργούσαν κάποιες μαγικές δυνάμεις κατά την Ποντιακή λαϊκή δοξασία και παράδοση:

Ανάθεμα π' εκρέμιζεν το μήλον σο πεγάδιν,

Το μήλον είχεν φάρμακον και το πεγάδ' μαείας.

Μαεύ' εμέν, μαεύ' κι εσέν, μαεύ' τοι δυς εντάμαν.

Η κορ' μαεύ' ελλενικά, ρωμαίικα παλικάρια...

 

Τελευταία Ενημέρωση στις Τετάρτη, 01 Ιανουάριος 2014 14:46

Προσθήκη νέου σχολίου


Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση